مصطفى النوراني الاردبيلي
317
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
زعفران داراى يك روغن مايع فرّار و يك ماده رنگين است و علامت زعفران خوب اين است كه تارهاى پيچيده آن يك رنگ و نارنجى تند باشد . حساب كردهاند كه از 8 هزار گل زعفران فقط 500 گرم زعفران به دست مىآيد زيرا گل زعفران وقتى خشك شد 43 وزن خود را از دست مىدهد . زعفران داراى خواص نيروبخش و قاعدهآور است و چون نور در زعفران اثر كرده و همه خواص آن را از بين مىبرد بايد آن را از نور و روشنايى حفظ كرد و در ظرفهاى مخصوص در بسته نگهدارى كرد . دمكرده پانزده گرم زعفران در يك ليتر آب كه هر روز دو تا سه فنجان از آن نوشيده شود داراى آثار مهمى در معالجه اختلالات قاعدگى است و قاعدگى را تحريك كرده و درد كمر را كه توأم با اختلال رگل است آرام مىكند ، اين دمكرده آب دهان و مدفوع را به رنگ گل زرد در مىآورد كه از آن نبايد نگران شد . زعفران داروى ضد تشنج است و بسيارى از متخصّصان معالجه اين امراض دمكرده زعفران را در مورد دردهاى معده ، سرفههاى تشنجى و هيسترى مصرف مىكنند . مصرف آن به مقدار زياد خروج ادرار و تعريق پوست را زياد مىكند ولى در عين حال ناراحتى و قولنج هم توليد مىكند ، حتى در زنان حامله باعث سقط جنين مىشود ، پس بايد توجه داشت كه حتى بوييدن گرد نرم زعفران باعث سردردهاى شديد و سرگيجه و رعشه مىشود . زعفران حاوى ماده معطرى به نام سافرانين و روغن فرّارى مىباشد كه از نظر پزشكى اهميّت خاصى را داراست . زعفران قاعدهآور و مهيج سلسله پىهاست ، كم آن اشتها را زياد مىكند و براى گوارش نافع مىباشد . بهعنوان ضد تشنج ، تنگى نفس ، سياه سرفه و دردهاى عصبى نيز داده مىشود . براى تقويت باه نيز بد نيست . مقدار استعمال داخلى آن براى درد معده عبارت است از پنجاه سانتى گرم در يك ليتر آب گرم كه دمكرده بنوشند . « 1 »
--> ( 1 ) - فرهنگ خواص خوراكيها ، ص 113 - 112 - 111 .